Vary Alaotra: ny Farihin'Alaotra, sompitry ny vary malagasy
Vary Alaotra sy vary Amparafaravola: ny Farihin'Alaotra, farihy lehibe indrindra eto Madagasikara, ny tanimbary PC15 sy PC23, ny fambolena ary ny bandro.
Raha jerena avy eny ambony fiaramanidina, toy ny rano maizina voahodidin’ny tanimbary maitso sy mavo tsy hita fetra ny Farihin’Alaotra. Manodidina ny 100 000 hektara ireo tanimbary ireo, ary efa ela no niantsoana ity lemaka ity hoe sompitry ny vary eto Madagasikara. Eto, ao amin’ny faritra Alaotra-Mangoro, no ambolena ny vary Alaotra, indrindra fa ny Makalioka, ilay vary lava voa malaza indrindra eto amintsika. Ireto ary ny tokony ho fantatra momba ny jeografia, ny tantara, ny fotoam-pambolena, ny bibidia ary ny olana mianjady amin’ity tany lonaka ity.
Ny Farihin’Alaotra, farihy lehibe indrindra eto Madagasikara
Eo amin’ny haavo 750 metatra eo ho eo ny Farihin’Alaotra, latsaky ny 200 kilaometatra avaratra atsinanan’Antananarivo raha refesina mahitsy. Marivo be izy: 60 santimetatra eo ho eo ny salan’isany, ary 1,50 metatra raha lalina indrindra (Wikipedia). Miova arakaraka ny vanim-potoana ny haben’ny farihy: eo anelanelan’ny 200 sy 900 km² eo ho eo ny tarehimarika hita, arakaraka ny hoe ny rano fotsiny ve no refesina sa miaraka amin’ny heniheny sy ny zetra manodidina.
Renirano maro no mameno azy, toy ny Sahabe, Sasomanga, Sahamaloto ary Anony. Ny Maningory kosa no mamoaka ny ranony mankany amin’ny morontsiraka atsinanana (Ramsar).
Ambatondrazaka sy Amparafaravola
Distrika roa no mizara ny lemaka. Any atsimon’ny farihy i Ambatondrazaka, renivohitry ny faritra sady ivon’ny varotra, ary any no misy ny ankamaroan’ny milina fanotoam-bary. Any andrefana kosa ny distrikan’Amparafaravola: 4 623 km² ny velarany, ary tokony ho 338 000 ny mponina tamin’ny 2020; mihoatra ny 80 isan-jaton’izy ireo no tantsaha, ary ny vary no voly voalohany (Wikipedia). Eo amin’ny 65 kilaometatra miala an’Ambatondrazaka ny tanànan’Amparafaravola, eo amin’ny lalam-pirenena 3a. Avy amin’ity morony andrefan’ny farihy ity ny vary Amparafaravola, faritra be tanimbary voatondraka sy tany lonaka.
Ny nahatonga ny Alaotra ho sompitry ny vary
Ny Sihanaka, olona any amin’ny heniheny
Talohan’ny lakandrano sy ny tohodrano dia tanin’ny Sihanaka ity faritra ity. Matetika no adika hoe “olona any amin’ny heniheny” ny anarany (Wikipedia). Mpanjono, mpamboly vary ary mpiompy omby izy ireo, ary nanao varotra teo amin’ny lalana nampitohy ny morontsiraka atsinanana sy Imerina. Tamin’ny taona 1800 teo ho eo no nofehezin’ny Merina ny faritra. Tamin’ny taonjato faha-20, tonga nitady tany vaovao ny Merina sy ny Betsileo avy any afovoan-tany, ka mifangaro ny mponina ankehitriny, na dia mbola ny Sihanaka aza no mitazona fitsipika maro eo an-toerana (Géoconfluences).
Ny fanjanahantany sy ny SOMALAC
Tamin’ny fotoan’ny fanjanahantany no natao ny asa lehibe voalohany. Nozaraina ho faritra voatondraka (“périmètre”) nomena laharana ny lemaka, ka izany no niavian’ny anarana PC15 sy PC23 mbola ampiasaina hatramin’izao. Araka ny mpikaroka Garin sy Penot, tao amin’ny tobim-pikarohana momba ny fambolena teo amoron’ny farihy no nofantenana ny Makalioka 34, tamin’ny tapany voalohan’ny taonjato faha-20 (tsy mitovy ny daty omen’ny loharano), ary nampielezin’ny IRAM taty aoriana izy (jereo ny torolalana momba ny vary Makalioka).
Taorian’ny fahaleovantena, ny SOMALAC no nitantana ny asa nanomboka tamin’ny 1961 ka hatramin’ny 1991. Izy no namita ny fanajariana ireo faritra voatondraka telo lehibe, PC15, PC23 ary PC Nord, izay manodidina ny 30 000 hektara, ka tamin’ny 1974 no vita ny asa araka ny tatitry ny JICA. Rehefa niala ny fanjakana tamin’ny 1991, nafindra tsikelikely tany amin’ny fikambanan’ny mpampiasa rano ny fitantanana ny rano.
Ny tanimbary voatondraka: PC15, Vallée Marianina ary PC23
PC15 sy Vallée Marianina. Eo an-tsisin’Ambatondrazaka io, ao amin’ny kaominin’Ambohitsilaozana sy Ambatondrazaka, ary ny tohodranon’i Beava no mamatsy rano azy. Eo anelanelan’ny 2 800 sy 4 000 hektara eo ho eo ny velarany araka ny loharanom-baovao. Anisan’ny tanimbary mamokatra indrindra eto Madagasikara izy, efatra taonina vary isaky ny hektara eo ho eo (Erismann, HAL).
PC23, any amin’ny ilany Amparafaravola. Any atsimo andrefan’ny lemaka ny PC23, eo anelanelan’ny distrikan’Amparafaravola sy Ambatondrazaka. Ny lakandrano lehibe P1, izay mantsaka rano amin’ny Sahabe sy Sahamilahy, no manondraka azy. Araka ny JICA, 9 870 hektara ny velarana azo tondrahana, saingy ampahany ihany no mahazo rano ara-dalana. Ny Makalioka 34, 180 andro eo ho eo vao masaka, no karazam-bary betsaka indrindra ambolena ao (JICA).
Ankoatra ireo tanimbary voatondraka ireo, misy koa ireo tanimbary tsy dia voafehy tsara ny ranony, 70 000 hektara eo ho eo tamin’ny 2009, ary ny baiboho sy ny tanety ambolena vary an-tanety, katsaka, mangahazo ary tsaramaso (Géoconfluences). Raha te hahafantatra ny karazam-bary hafa ianao, vakio ny torolalana momba ny karazana vary malagasy.
Firy ny vokatra vary Alaotra?
Matetika no lazaina fa 200 000 taonina vary fotsy eo ho eo isan-taona ny vokatry ny lemaka, ary 80 000 taonina eo ho eo amin’izany no ambiny azo amidy (Wikipedia). Miova arakaraka ny taona sy ny loharano ireo isa ireo, saingy iray ihany ny hevitra: anisan’ny faritra vitsy manana ambim-bokatra be eto Madagasikara ny Alaotra. Ny kamiao avy any no mitondra vary ho an’Antananarivo sy Toamasina, ary efa antoka eny an-tsena ny hoe “vary avy any amin’ny farihy”.
Ny fotoam-pambolena any Alaotra
- Oktobra ka hatramin’ny Desambra: fiasana ny tany amin’ny omby na amin’ny motoculteur, famafazana ketsa.
- Desambra ka hatramin’ny Febroary: fanetsana, mandritra ny fahavaratra.
- Martsa: fitomboan’ny vary, fanalana ahi-dratsy, fitantanana ny rano.
- Aprily ka hatramin’ny Jona: fijinjana, fively ary fanahiana amin’ny masoandro.
- Jolay ka hatramin’ny Septambra: ririnina, fitotoana sy fivarotana; mihinana mololo ao amin’ny tanimbary efa vita jinja ny omby.
Ny jono, izay be mpanao indrindra amin’ny Mey ka hatramin’ny Oktobra, no loharanom-bola fanampiny ho an’ny fianakaviana maro mipetraka eny amoron-drano.
Ny bandro sy ny heniheny voaaro
Tamin’ny 9 Septambra 2003 no nampidirina tao amin’ny lisitry ny Fifanarahana Ramsar ny Farihin’Alaotra sy ny manodidina azy, 722 500 hektara (Ramsar). Ny zetra no tena arovana, satria any no fonenan’ny bandro (Hapalemur alaotrensis), ilay varika tokana eran-tany miaina ao anaty zetra fotsiny. Atahorana ho lany tamingana izy: nihena 80 isan-jato teo ho eo ny isany hatramin’ny taona 1990, ka 2 000 ka hatramin’ny 2 500 sisa no tombanana tamin’ny 2015 (Mongabay).
Ny olana: lavaka, fasika ary rano
Feno lavaka ny havoana manodidina ny lemaka. Ny doro tanety, ny fiompiana be loatra ary ny fandripahana ala no manafaingana ny fiforonany. Isaky ny fahavaratra, midina avy any an-tanety ny fasika ka mandevina ny tanimbary sy manakatona ny lakandrano, ka mihena ny tany azo volena sy ny lonaky ny tany (Madonline). Feno fotaka ihany koa ny farihy, ka 60 santimetatra eo ho eo sisa no halaliny amin’ny maintany. Ny tetikasa BV-Lac (2003-2013) sy ny JICA dia nanampy tamin’ny fiarovana ny tanety sy ny fanarenana ny PC23. Tsotra ny hevitra: arovy ny tanety mba hijanona ho lonaka ny tanimbary any ambany.
Vary Makalioka avy any Amparafaravola
Avy amin’io tany io ny Vary fotsy Makalioka Premium 5 kg an’ny MAHASOA PRODUITS LOCAUX: vary fotsy Makalioka 100%, lava voa, fotsy madio, manitra, avy any Amparafaravola, voafantina sy voafonosa tsara mba ho madio sy ho tsara kalitao. Raha hijery ny fomba fisafidianana vary tsara, vakio ny torolalana momba ny fividianana vary gasy, na jereo ny vokatray.
Hividy vary Alaotra
Mpivarotra, mpaninjara na tokantrano ve ianao ka mila vary Makalioka avy any Amparafaravola? Mifandraisa aminay amin’ny telefaonina na WhatsApp: +261 38 51 783 94. Jereo koa ny pejy fandraisana.
Fanontaniana matetika apetraka
Nahoana no antsoina hoe sompitry ny vary eto Madagasikara ny Alaotra?
Manodidina ny 100 000 hektara ny tanimbary manodidina ny Farihin'Alaotra, ka io no lemaka fambolem-bary lehibe indrindra eto amintsika. Mihoatra lavitra noho izay laniana eo an-toerana ny vokatra, ka ny ambiny no amatsiana an'Antananarivo sy Toamasina. Araka ny fanadihadiana nataon'ny JICA, eo amin'ny 10 isan-jaton'ny vary ilain'ny firenena isan-taona no avy any.
Aiza no misy ny Farihin'Alaotra?
Ao amin'ny faritra Alaotra-Mangoro, avaratra atsinanan'Antananarivo, eo amin'ny haavo 750 metatra eo ho eo. Eo anelanelan'ny distrikan'Ambatondrazaka sy Amparafaravola izy, voahodidin'ny havoana. Ny reniranon'i Maningory no mitondra ny ranony mankany amin'ny Ranomasimbe Indianina. Ambatondrazaka no tanàna lehibe indrindra eo akaiky, renivohitry ny faritra.
Rahoviana no fijinjana vary any Alaotra?
Manaraka ny orana ny fotoam-pambolena lehibe. Afafy ny ketsa amin'ny Oktobra ka hatramin'ny Desambra, manetsa ny tantsaha amin'ny Desambra ka hatramin'ny Febroary, ary ny fijinjana kosa amin'ny Aprily ka hatramin'ny Jona. Enim-bolana eo ho eo vao masaka ny Makalioka 34, ka indray mandeha isan-taona ihany no mijinja.
Inona ilay bandro any Alaotra?
Ny bandro (Hapalemur alaotrensis) dia varika kely tsy hita afa-tsy any amin'ny zetra sy ny heniheny manodidina ny Farihin'Alaotra. Izy irery no varika eran-tany miaina ao anaty heniheny fotsiny. Atahorana ho lany tamingana izy noho ny fandoroana ny zetra sy ny fanitarana ny tanimbary.
